Hầu hết du học sinh Việt Nam khi sang Úc hay Anh đều có nhu cầu làm thêm để trang trải chi phí sinh hoạt và tích lũy kinh nghiệm. Nhưng không ít bạn lần đầu đi làm lại bị trừ thuế “trên trời” chỉ vì chưa biết cách đăng ký mã số thuế, hoặc mắc kẹt với mã thuế khẩn cấp mà không hề hay biết. Nếu không hành động đúng, bạn có thể mất cả trăm, thậm chí cả nghìn đô la hay bảng Anh mỗi năm. Bài viết này giúp bạn nắm trọn những kiến thức thuế cơ bản nhất - từ mã số thuế cá nhân (TFN) ở Úc, mã thuế BR ở Anh, cho đến cách hoàn thuế thừa - để vừa làm thêm đúng luật, vừa giữ trọn đồng tiền mình làm ra.
1. Mã số thuế (TFN) tại Úc - Chìa khóa tránh bị đánh thuế tối đa
Khi bắt đầu làm thêm tại Úc, việc đầu tiên bạn phải làm là xin Tax File Number (TFN)—mã số thuế cá nhân do Cơ quan Thuế Úc (ATO) cấp. Đây không chỉ là yêu cầu bắt buộc với mọi người lao động, mà còn là “tấm khiên” giúp bạn không bị khấu trừ thuế ở mức cao nhất. Quy định hiện hành: nếu bạn không cung cấp TFN cho chủ lao động, họ buộc phải khấu trừ thuế thu nhập của bạn theo mức 47% trên toàn bộ số tiền kiếm được, bất kể bạn kiếm ít hay nhiều.
Cách đăng ký TFN (miễn phí):
- Vào trang ato.gov.au → Apply for a TFN
- Điền hồ sơ online (~20 phút)
- TFN được gửi qua bưu điện trong 14-28 ngày
- Sau khi có TFN, đưa cho chủ lao động để họ cập nhật vào hệ thống trả lương
2. Mã thuế BR và PAYE tại Anh
Tại Anh, hệ thống thuế vận hành qua PAYE (Pay As You Earn)—thuế được khấu trừ trực tiếp từ lương. Khi mới bắt đầu làm việc, nếu chưa có mã thuế chính thức, bạn sẽ bị áp mã thuế khẩn cấp BR (Basic Rate): toàn bộ thu nhập bị đánh thuế 20% mà không được hưởng Personal Allowance.
Cách lấy mã thuế chính xác:
- Đăng ký National Insurance Number (NINo)—gọi 0800 141 2075
- Sau khi có NINo, HMRC sẽ cấp mã thuế chính xác
- Personal Allowance hiện tại: £12.570/năm miễn thuế
- Với mã thuế đúng, sinh viên làm thêm 20h/tuần × £12.21/giờ × 52 tuần = ~£12.698—gần như không phải đóng thuế!
Bảng So sánh Thuế Úc vs Anh
| Tiêu chí | Úc | Anh |
|---|---|---|
| Mã số thuế | TFN | NINo |
| Đăng ký ở đâu | ato.gov.au (online) | Gọi 0800 141 2075 |
| Thời gian nhận | 14-28 ngày | 4-8 tuần |
| Hậu quả nếu không có | Bị khấu trừ 47% | Bị áp mã BR (20% + mất Allowance) |
| Ngưỡng miễn thuế | AUD 18.200/năm | £12.570/năm |
| Thuế suất thấp nhất | 19% (AUD 18.201 – 45.000) | 20% (£12.571 – 50.270) |
| Cách hoàn thuế thừa | myTax (online, tháng 7-10) | P800/P87 (online hoặc bưu điện) |
Cách Hoàn thuế Thừa
Úc: Cuối năm tài chính (30/6), đăng nhập myGov → ATO → myTax. Hệ thống tự động tính số thuế bạn đã đóng và số thuế phải đóng. Nếu đóng thừa, tiền được hoàn về tài khoản ngân hàng trong 2-4 tuần. Sinh viên làm thêm part-time thường được hoàn AUD 500-1.500/năm.
Anh: Cuối năm tài chính (5/4), kiểm tra P60 từ chủ lao động. Nếu bị đánh thuế thừa, HMRC sẽ tự động gửi P800. Nếu không nhận được, nộp P87 online. Hoàn thuế thường mất 4-8 tuần.
Các Loại Thuế Khác
| Loại thuế | Úc | Anh |
|---|---|---|
| Thuế thu nhập | 19%-45% (lũy tiến) | 20%-45% (lũy tiến) |
| Superannuation | 11,5% (chủ lao động đóng, có thể rút khi rời Úc) | Tự nguyện (pension scheme) |
| GST / VAT | 10% (đã tính trong giá) | 20% (đã tính trong giá) |
| Thuế Council | Không áp dụng với người thuê nhà | Không áp dụng với người thuê nhà |
Đừng để mất tiền oan vì thuế. Chat UNILINK để được hướng dẫn đăng ký TFN/NINo—góc dưới phải.
Bài viết liên quan:
- Quy định Làm thêm cho Du học sinh: Úc, Anh, NZ, SG, MY
- Mở Tài khoản Ngân hàng: Tuần đầu tiên
- Lập Ngân sách Du học: Template Hàng tháng
Câu hỏi Thường gặp (FAQ)
Hỏi: Nếu tôi làm việc trước khi có TFN thì sao? Bạn sẽ bị khấu trừ 47% trong thời gian đó. Nhưng đừng lo—số tiền bị khấu trừ thừa sẽ được hoàn lại khi bạn khai thuế cuối năm (nếu tổng thu nhập dưới ngưỡng chịu thuế).
Hỏi: Tôi có cần khai thuế nếu không làm thêm không? Úc: Có—nên nộp “non-lodgment advice” để báo với ATO rằng bạn không có thu nhập. Anh: không cần nếu không có thu nhập.
Hỏi: Làm thế nào để lấy lại superannuation khi rời Úc? Nộp DASP (Departing Australia Superannuation Payment) qua myGov sau khi visa hết hạn và bạn đã rời Úc. Lưu ý: bị đánh thuế 35-65% tùy loại visa.
UNILINK—MARA & QEAC. Hướng dẫn thuế MIỄN PHÍ cho du học sinh.