การเดินทางไปศึกษาต่อในต่างประเทศไม่ได้หมายถึงเพียงการเข้าห้องเรียนและทำคะแนนสอบให้ผ่านเท่านั้น แต่ยังหมายถึงการบริหารจัดการชีวิต การเงิน และประสบการณ์นอกห้องเรียนอีกด้วย สำหรับนักเรียนต่างชาติจำนวนมาก การหางาน พาร์ทไทม์ ถือเป็นส่วนสำคัญที่ช่วยแบ่งเบาภาระค่าใช้จ่ายและเปิดมุมมองการทำงานในวัฒนธรรมที่แตกต่าง ในปี 2026 มีนักเรียนไทยไปศึกษาต่อในสามจุดหมายยอดนิยม ได้แก่ ออสเตรเลีย สหราชอาณาจักร และสิงคโปร์ รวมกันมากกว่า 17,500 คน โดยจากข้อมูลของ Department of Home Affairs ของออสเตรเลีย นักเรียนไทยที่เดินทางไปศึกษาในระดับอุดมศึกษาและวิชาชีพมีแนวโน้มทำงานระหว่างเรียนสูงถึง 64% ของจำนวนผู้ถือวีซ่านักเรียนทั้งหมด ในขณะที่ UK Visas and Immigration รายงานว่านักเรียนต่างชาติจากเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ทำงานเฉลี่ย 14.2 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ระหว่างเปิดภาคเรียน และ Ministry of Manpower ของสิงคโปร์ระบุค่าแรงขั้นต่ำภาคบริการทั่วไปเริ่มต้นที่ 10 ดอลลาร์สิงคโปร์ต่อชั่วโมง แม้การทำงานจะช่วยทั้งรายได้และประสบการณ์ แต่นักเรียนทุกคนต้องตระหนักถึงกฎหมายควบคุมชั่วโมงทำงานของแต่ละประเทศอย่างเคร่งครัด เพราะการฝ่าฝืนเงื่อนไขวีซ่าอาจนำไปสู่การยกเลิกวีซ่าและส่งผลระยะยาวต่อประวัติการเดินทาง
อัปเดตกฎหมายทำงานพาร์ทไทม์ล่าสุดปี 2026
กฎหมายวีซ่า แต่ละประเทศมีการปรับเปลี่ยนตามสภาวะเศรษฐกิจและตลาดแรงงานอย่างต่อเนื่อง ในช่วงเปิดภาคเรียนปกติ ออสเตรเลียอนุญาตให้นักเรียนต่างชาติทำงานไม่เกิน 48 ชั่วโมงต่อ 2 สัปดาห์ (เฉลี่ย 24 ชั่วโมงต่อสัปดาห์) โดยกำหนดเพดานนี้มาตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2023 แทนที่มาตรการผ่อนปรนช่วงโควิดซึ่งไม่จำกัดชั่วโมงทำงาน
สหราชอาณาจักรกำหนดชั่วโมงทำงานระหว่างเปิดภาคเรียนไว้ที่ไม่เกิน 20 ชั่วโมงต่อสัปดาห์สำหรับนักเรียนระดับอุดมศึกษาที่เรียนหลักสูตรเกินกว่า 6 เดือน โดยใช้บัตร Biometric Residence Permit (BRP) หรือระบบ UKVI Account ในการตรวจสอบสิทธิทำงาน ทั้งนี้ UK Visas and Immigration ย้ำว่าการทำงานที่รับค่าตอบแทนหรือไม่รับค่าตอบแทนในลักษณะเดียวกับแรงงานปกติจะถูกนับรวมเป็นชั่วโมงทำงานทั้งหมด
สำหรับสิงคโปร์ นักเรียนต่างชาติที่เรียนในสถาบันที่ขึ้นทะเบียนกับ Ministry of Education สามารถทำงานได้ไม่เกิน 16 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ระหว่างเปิดภาคเรียน โดยต้องได้รับอนุญาตจากสถาบันการศึกษาก่อน
ทุกประเทศอนุญาตให้ทำงานได้เต็มเวลา (ไม่จำกัดชั่วโมง) ในช่วงปิดภาคเรียนอย่างเป็นทางการของสถาบัน
เปรียบเทียบอัตราค่าจ้างขั้นต่ำและรายได้ที่คาดหวัง
ค่าแรงขั้นต่ำ ตามกฎหมายเป็นเพียงตัวเลขพื้นฐาน แต่อัตราค่าจ้างในตลาดจริงสำหรับนักเรียนไทยมักสูงกว่าเล็กน้อย ด้านล่างคือข้อมูลเปรียบเทียบอัปเดตปี 2026
ในออสเตรเลีย ค่าแรงขั้นต่ำแห่งชาติ (National Minimum Wage) อยู่ที่ 24.10 ดอลลาร์ออสเตรเลียต่อชั่วโมง งานในร้านอาหารหรือคาเฟ่มักให้ค่าแรง 24–28 ดอลลาร์ต่อชั่วโมง และยังมีเงินทิป (tips) ในบางร้าน พนักงานร้านค้าปลีกหรือแคชเชียร์มีรายได้ 25–30 ดอลลาร์ต่อชั่วโมง งานในมหาวิทยาลัย เช่น ผู้ช่วยห้องสมุดหรือฝ่ายต้อนรับนักศึกษา ให้ 25–30 ดอลลาร์ต่อชั่วโมง งานสอนพิเศษสามารถทำรายได้ 30–50 ดอลลาร์ต่อชั่วโมง
สหราชอาณาจักรกำหนด National Living Wage สำหรับผู้มีอายุ 21 ปีขึ้นไปที่ 12.21 ปอนด์ต่อชั่วโมง ในปี 2026 ผู้ที่มีอายุ 18–20 ปีจะได้รับขั้นต่ำ 10.00 ปอนด์ งานเสิร์ฟและร้านกาแฟให้ค่าจ้าง 11–14 ปอนด์ต่อชั่วโมง งานค้าปลีก 11–13 ปอนด์ งานมหาวิทยาลัย 11–14 ปอนด์ ขณะที่การสอนพิเศษให้ผลตอบแทน 15–25 ปอนด์ต่อชั่วโมง
สิงคโปร์ไม่มีอัตราค่าจ้างขั้นต่ำตามกฎหมายเฉพาะ แต่สำหรับภาคบริการทั่วไปค่าจ้างเริ่มต้นอยู่ที่ประมาณ 10 ดอลลาร์สิงคโปร์ต่อชั่วโมงขึ้นไป
งานพาร์ทไทม์ยอดนิยมและช่องทางหางานของนักเรียนไทย
การหางาน ระหว่างเรียนต้องใช้ทั้งแหล่งข้อมูลออนไลน์และเครือข่ายส่วนตัว กลุ่มงานที่นักเรียนไทยนิยมทำมี 4 ประเภทหลัก
หนึ่ง งานในร้านอาหารและคาเฟ่ เป็นงานยอดนิยมอันดับหนึ่งเพราะมีชั่วโมงยืดหยุ่น เหมาะกับตารางเรียน อัตราค่าจ้างใกล้เคียงค่าแรงขั้นต่ำ แต่มีโอกาสรับเงินทิปในบางประเทศ เช่น ออสเตรเลียและสหราชอาณาจักร
สอง งานร้านค้าปลีก ซูเปอร์มาร์เก็ตและห้างสรรพสินค้ามักเปิดรับพนักงานพาร์ทไทม์เป็นรอบ มีระบบการจ้างงานชัดเจนและมักมีสวัสดิการพนักงาน เช่น ส่วนลดพนักงาน
สาม งานภายในมหาวิทยาลัย ได้แก่ ผู้ช่วยธุรการ งานต้อนรับ หรือผู้ช่วยวิจัย ข้อดีคือตั้งอยู่ในวิทยาเขต สะดวก และเข้าใจข้อจำกัดของตารางสอบ
สี่ งานสอนพิเศษ เป็นทางเลือกที่ให้ผลตอบแทนสูงที่สุดสำหรับนักเรียนที่เชี่ยวชาญวิชาคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ หรือภาษาไทยให้กับผู้สนใจต่างชาติ
ช่องทางหางานประกอบด้วยเว็บไซต์ Indeed, Seek (ออสเตรเลีย), StudentJob (สหราชอาณาจักร) และ FastJobs (สิงคโปร์) รวมถึงกลุ่ม Facebook ของนักเรียนไทยในเมืองนั้น ๆ
ทะเบียนภาษีและหมายเลขประจำตัวผู้เสียภาษี
หมายเลขผู้เสียภาษี เป็นข้อกำหนดบังคับในการทำงานอย่างถูกกฎหมาย
ในออสเตรเลีย นักเรียนต้องสมัคร Tax File Number (TFN) จาก Australian Taxation Office ฟรีผ่านเว็บไซต์ ato.gov.au เมื่อได้รับ TFN แล้วต้องแจ้งนายจ้างทันที หากนายจ้างไม่ได้รับแจ้ง TFN จะถูกหักภาษี ณ ที่จ่ายในอัตราสูงสุด 47% และนายจ้างต้องจ่ายเงินสมทบเงินเกษียณ (superannuation) ขั้นต่ำ 11.5% ของรายได้
ในสหราชอาณาจักร นักเรียนต้องสมัคร National Insurance Number (NINo) จาก Department for Work and Pensions โดยไม่มีค่าใช้จ่าย เมื่อเริ่มทำงานนายจ้างจะต้องนำหมายเลขนี้เข้าระบบ PAYE เพื่อคำนวณภาษีและเงินสมทบประกันสังคม (National Insurance Contributions)
สิงคโปร์ไม่มีระบบ TFN หรือ NINo โดยตรง แต่นักเรียนต่างชาติต้องแจ้งกระทรวงแรงงานผ่านนายจ้างโดยใช้หมายเลข FIN (Foreign Identification Number) ที่ระบุบนบัตรนักเรียน
ทุกประเทศกำหนดให้นักเรียนยื่นแบบแสดงรายได้ประจำปี แม้รายได้จะไม่ถึงเกณฑ์ต้องเสียภาษี
ข้อควรระวังเมื่อทำงานระหว่างเรียนกับผลต่อวีซ่า
การ รักษาสถานะวีซ่า คือสิ่งสำคัญสูงสุด การกระทำต่อไปนี้มีความเสี่ยงต่อการถูกยกเลิกวีซ่า
ประการแรก การทำงานเกินชั่วโมงที่กำหนด ไม่ว่าจะเป็นงานประจำหรือรับจ้างอิสระ (gig economy) การขับรถส่งอาหารผ่านแพลตฟอร์มหรือฟรีแลนซ์รับงานกราฟิก แม้ทำที่บ้านก็ต้องนับรวมเป็นชั่วโมงทำงานทั้งสิ้น
ประการที่สอง การรับเงินสดโดยไม่จดทะเบียนรายได้หรือแจ้งนายจ้างอย่างเป็นทางการ ซึ่งในออสเตรเลียและสหราชอาณาจักรถือเป็นการหลีกเลี่ยงภาษีและผิดกฎหมายแรงงาน มีโทษทั้งค่าปรับและบันทึกประวัติต่อสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง
ประการที่สาม การเข้าใจผิดว่า “ฝึกงานโดยไม่ได้รับค่าจ้าง” ไม่เข้าข่ายชั่วโมงทำงาน ซึ่ง UKVI ระบุชัดเจนว่าหากงานนั้นมีลักษณะเป็นแรงงานทดแทนพนักงานปกติหรือนายจ้างได้รับประโยชน์ แม้ไม่ได้รับค่าจ้างก็ต้องนับเป็นชั่วโมงทำงาน
ประการสุดท้าย นักเรียนต้องแจ้งเปลี่ยนแปลงที่อยู่กับสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองภายในเวลาที่กำหนด หากไม่สามารถติดตามตัวได้อาจถูกระงับวีซ่าโดยอัตโนมัติ
คำแนะนำจากทีมที่ปรึกษาการศึกษา UNILINK
ทีมที่ปรึกษา การศึกษา UNILINK มีประสบการณ์ในการช่วยนักเรียนไทยเตรียมความพร้อมด้านเอกสารและข้อมูลการใช้ชีวิตในต่างประเทศมามากกว่า 2,500 ราย เราพร้อมให้ข้อมูลเกี่ยวกับกฎหมายวีซ่า ขั้นตอนการสมัครเรียน และสิทธิ์การทำงานระหว่างเรียนพาร์ทไทม์ โดยไม่มีค่าบริการให้คำปรึกษาเบื้องต้น นักเรียนที่สนใจสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมสามารถพูดคุยกับที่ปรึกษาของเราได้ตลอดเวลาทำการ
Q1: ทำงานระหว่างเรียนส่งผลต่อการขอวีซ่าถาวรในอนาคตหรือไม่
การทำงานระหว่างเรียนตามกฎหมายไม่มีผลลบต่อการยื่นขอวีซ่าถาวร ในทางตรงกันข้าม ประวัติการทำงานที่ถูกกฎหมายและมีการเสียภาษีอย่างถูกต้องช่วยแสดงให้เห็นถึงความรับผิดชอบและความสามารถในการปรับตัวในระบบเศรษฐกิจของประเทศนั้น
Q2: ถ้านายจ้างขอให้ทำงานเกินชั่วโมงที่วีซ่ากำหนด ใครจะเป็นผู้รับผิดชอบ
ทั้งนายจ้างและนักเรียนอาจได้รับผลทางกฎหมาย นักเรียนต้องปฏิเสธการทำงานเกินชั่วโมงที่วีซ่ากำหนดทันที เพราะสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองถือว่าผู้ถือวีซ่ามีหน้าที่ปฏิบัติตามเงื่อนไขวีซ่าของตนเอง หากพบการละเมิด นักเรียนอาจถูกยกเลิกวีซ่า และนายจ้างอาจถูกดำเนินคดีในข้อหาจ้างแรงงานผิดกฎหมาย
Q3: รายได้จากการทำงานพาร์ทไทม์ต้องเสียภาษีหรือไม่
โดยทั่วไป นักเรียนจะต้องยื่นแบบแสดงรายได้ทุกปี แต่จะมีเขตปลอดภาษี (tax-free threshold) ส่วนบุคคล หากรายได้รวมในปีภาษีนั้นต่ำกว่าเกณฑ์ก็อาจไม่ต้องชำระภาษีเพิ่ม แต่ต้องยื่นแบบเพื่อขอคืนภาษี (tax return) หากถูกหักภาษี ณ ที่จ่ายไว้เกิน
Q4: สามารถทำงานฟรีแลนซ์ออนไลน์ เช่น กราฟิกดีไซน์ ให้กับลูกค้าในประเทศไทยได้หรือไม่
งานฟรีแลนซ์ทุกประเภทที่นักเรียนทำขณะพำนักในประเทศนั้นถือเป็น “การทำงาน” ตามกฎหมายตรวจคนเข้าเมือง ไม่ว่าลูกค้าจะอยู่ประเทศใดก็ตาม ต้องนับรวมชั่วโมงทำงานทั้งหมดและต้องไม่เกินเพดานที่วีซ่ากำหนด รวมถึงต้องแจ้งรายได้ในแบบแสดงภาษีของประเทศที่ถือวีซ่า ยกเว้นมีข้อกำหนดเฉพาะในอนุสัญญาภาษีซ้อนระหว่างประเทศ
Q5: หากทำงานในมหาวิทยาลัยโดยตรง ต้องขอ TFN หรือ NINo หรือไม่
ต้องขอเช่นเดียวกับงานนอกมหาวิทยาลัยทุกประการ แม้สถาบันการศึกษาจะเป็นนายจ้าง แต่ระบบบัญชีเงินเดือนของมหาวิทยาลัยมีหน้าที่หักภาษีและต้องใช้หมายเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของนักเรียนตามกฎหมาย
Q6: ระหว่างปิดเทอม นักเรียนสามารถทำงานได้ไม่จำกัดชั่วโมงจริงหรือไม่
ในช่วงปิดภาคเรียนมาตรฐานตามปฏิทินของสถาบัน นักเรียนสามารถทำงานได้ไม่จำกัดชั่วโมงสำหรับออสเตรเลีย สหราชอาณาจักร และสิงคโปร์ แต่เฉพาะช่วงปิดภาคเรียนที่เป็นทางการเท่านั้น ไม่รวมถึงช่วงพักเบรกระหว่างเทอมสั้น ๆ
แหล่งอ้างอิง
- Department of Home Affairs, Australia. (2025). Work conditions for student visa holders.
- Fair Work Ombudsman, Australia. (2025). Minimum wages.
- UK Visas and Immigration. (2025). Student visa: Work conditions.
- Department for Work and Pensions, UK. (2025). National Minimum Wage and National Living Wage rates.
- Ministry of Manpower, Singapore. (2025). Work passes and permits for foreign students.
- Australian Taxation Office. (2025). Tax file number for international students.
- HM Revenue & Customs, UK. (2025). National Insurance for international students.